Laatste der Mohikanen

De laatsten der Mohikanen

In de jeugdjaren zullen de meesten van ons deze film wel eens gezien hebben: de ongelijke strijd van genoemde indianen tegen Engelse en Ierse overvallers die zich 4 eeuwen geleden afspeelde in de USA langs de Hudsonrivier. In ongeveer dezelfde periode hingen ook Spanjaarden en Portugezen de beest uit langs onze Amazonasrivieren. (De geschiedenis van Brazilië vertelt ons, dat behalve het zwaard, ook het kruis geheven werd door ingescheepte priesters. In naam van koning en vaderland kwamen ze mee als een doekje voor het bloeden en de meesten van hen waren verder ook rasechte kolonialen).

Missionarissen op Curaçao
“ De missionarissen van de congregatie Zusters van Liefde verlieten op 14 juli 2009 het eiland Curaçao. Ruim 1200 Nederlandse, vooral Brabantse religieuzen die in de vorige eeuw massaal naar Curaçao afreisden, hebben zich daar over het onderwijs en de gezondheidszorg ontfermd. Ze laten na hun vertrek veel sporen achter; kerken, scholen, ziekenhuizen, internaten en bejaardenhuizen.”
Nu lees ik in de laatste ID van februari 2010: “De zusters van Schijndel hebben afscheid genomen van hun werk op Curaçao. De congregatie werkte vanaf 1920 op het eiland in het onderwijs en in de zorg en opvang van kinderen en volwassenen. Curaçao was voor de zusters van Schijndel het eerste en laatste missiegebied. Eerder keerden ze terug uit Chili, Zambia, Indonesië en de Filippijnen. Op 1 november verleden jaar werd met een bijeenkomst in het moederhuis het einde van een missionair tijdperk herdacht.”

De Informatie Dienst
Ik ben een trouwe lezer van de ID (Informatie Dienst), het groene blaadje dat 6 keer per jaar wordt uitgegeven door het Centraal Missionair Beraad Religieuzen ten behoeve van de laatste der Mohikanen, oftewel de uitstervende Nederlandse missionarissen.
Het heeft als titel ‘ Woord en Wederwoord’. Alhoewel ik, zoals gezegd, een trouwe lezer ben van dit al 41 jaar bestaande interessante informatieblad, heb ik , zoals men steeds weer opnieuw vraagt, nooit een WEDERWOORD geschreven. Bij deze dan, samen met een kopie naar Spinet.( Spiritijns Nederlands Tijdschrift dat nu aan haar 65ste jaargang toe is.) Voor de liefhebbers geef ik, bij dezen, het mailadres van de ID cmbr@cmc.nu

Trouwens, het zou interessant zijn om via een volgende uitgave van dit groene ID blaadje aan de weet te komen of ( en hoe) de plaatselijke regeringen de vele en gevarieerde taken van al die Zusters hebben overgenomen. Ongetwijfeld met veel corruptie en incompetente vriendjespolitiek. Verder zou het aardig zijn te weten hoeveel nazaten, met of zonder habijt, hun aanwezigheid op die eilanden hebben achter gelaten.

En maar afdwalen ...iemand vroeg me onlangs of m´n hartoperatie ooit te maken had met ‘omleidingen’…. Niet dus. Terug naar de titel van dit schrijven.

De Mohikanen in Belem
In Belém heette de laatste Mohikaan Jan van Dooren, een 78-jarige Kruisheer uit Boekel. Jarenlang kwam ik bij hem en de andere Heren iedere maandag over de vloer voor een biertje met babbel en middageten. Bij die traditie zorgde ik voor het ijsdessert en kreeg dan van Jan v.d. Beukenboom door de benen als ik door haast of vergeetachtigheid dit nagerecht niet meebracht: ´Je hebt m´n middagdut verpest,´zei hij dan. Mooie tijden…..maar ook hier kwam de klad in. Tijdens mijn vijftien jaar Belém zag ik drie jonge Braziliaanse kruisheren afhaken en overgaan naar het bisdom. Jan Beukenboom stierf plotseling aan een hartaanval en Frans Dortmans zit nu in Budel. Jan van Dooren bleef nog een jaartje om bij de verkoop van huis en grond te bemiddelen en, zum abschied, hadden we met wat vrienden een etentje op 25 januari 2010, de dag dat hij definitief afreisde naar een stad in een zuidelijke provincie die Belo Horizonte heet waar nog 5 andere Nederlandse Heren wonen. Ze zijn ver in de zeventig of al in de tachtig en zitten daar, met de ongemakken van die leeftijd, hun Kruis te dragen.

Trouwens, gezondheidsproblemen waren er helemaal niet aan (hun) Orde toen de eerste Kruisheren in 1935 (mijn geboortejaar) hier in de haven van Belém afmeerden. Hetzelfde was precies 50 jaar eerder geschied toen in l885 de eerste Franse Spiritijnen in Belém arriveerden.
Vanaf die beginjaren, nog jong en enthousiast, hebben ruim 30 Nederlandse Kruisheren parochies in stad en binnenland van Belém gediend en enkelen gaven les op het seminarie van het bisdom. Het is nu allemaal verleden - bijna aflooptijd. Een internationaal kapittel zal binnenkort de toekomst beslissen van de nog maar vijf Brazilianen waarvan één priester en 4 studenten met eeuwige geloften. Ze wonen in de genoemde stad Belo Horizonte wat ‘ Mooi Uitzicht’ betekent…Ik wens hen dit van harte toe.

Om de titel van dit artikel nog één keer aan te halen: In Belém zijn nog twee (Nederlandse) Mohikanen die Lazarist zijn, Lino e João, respectievelijk 80 en 78 jaar. Ze bewonen en helpen met hun AOW het convent- pastorie, ook bemand door Brazilianen van hun congregatie die nu de parochie runnen. Die Nederlandse Lazaristen kwamen via Noord-Oost Brazilië in de jaren dertig naar Belém, waar ze een klooster bouwden met die parochiekerk en ook jarenlang met tientallen, zoals wij in Tefé, een Prelazie (Cametá geheten) bewoonden.

Groot respect voor al die Nederlandse´gesneuvelde’ Mohikanen en sterkte voor de overlevenden van de genoemde orde en congregaties met de gemiddelde leeftijd van ongeveer 80 jaar, die nu, niet door wapens, maar door ziektes vervolgd worden.
Op hun volgende verjaardag zullen ze (evenals ik) glimlachend het ´Lang zal die leven in de Gloria´ aanhoren, waarbij we het ´lang´ zullen moeten relativeren en mogen vertrouwen op de (beloofde) Gloria.

Belém - Brasil, maart 2010
Jan Derickx

Nieuws & Updates

Nieuwsbrief

Website by JDI-ICT